Als mensen zich vol overtuiging samen ergens voor inzetten kunnen er wonderen
gebeuren. Dat bleek ook toen een groot aantal mensen zich samen sterk maakten
voor de vele eilanden, die door de zeespiegelstijging in ernstig gevaar verkeren.
Het begon allemaal aan de frontlinies van de klimaatcrisis, toen een groep studenten uit het Stille Oceaangebied en de regering van het eiland Vanuatu besloten om de strijd voor recht op leven naar het hoogste gerechtshof in de wereld te brengen:et Internationaal Hof van Justitie, het ICJ in Den Haag, Nederland.
Verschillende landen sloten zich hier spoedig bij aan en ook veel non-profit organisaties hielpen bij de financiering van dit proces.
De campagne leidde tot een baanbrekende uitspraak van dat Hof:
DE DRINGEND NODIGE ACTIE OM DE KLIMAATCRISIS TEGEN TE GAAN IS NIET OPTIONEEL, MAAR IS EEN WETTELIJKE VERPLICHTING.
Staten hebben de plicht klimaatschade te voorkomen, rechten van mensen te beschermen, het gebruik van fossiele brandstoffen af te bouwen, en klimaatgerelateerde schade en verlies te herstellen.
Daarbij is een gestructureerde follow-up ter uitvoering nodig - met rapporteren aan de secretaris-generaal van de VN.
Als iedereen met betrekking tot de gevolgen van de klimaatverandering naar eigen inzicht kan handelen, als het dus optioneel blijft, is er geen enkele stok achter de deur.
Dan is er geen enkele garantie dat men zich ook effectief inzet, in het algemeen en nu in het bijzonder, bij de voortgaande stijging van de zeespiegel, voor hulp aan de eilanden die nu al in ernstig gevaar verkeren. Alleen als het een wettelijke verplichting wordt kan het effect hebben.
Maar daarvoor is nodig dat regeringen zich binden aan deze verplichting.
De weg daartoe is via de Verenigde Naties.
NAAR DE VERENIGDE NATIES
Een jaar lang is er op vele fronten gevochten om de opinie van regeringen te
beïnvloeden. Talrijke maatschappelijke organisaties, kranten, andere media,
verenigingen van juristen, gezondheidsorganisatie, onafhankelijke organisaties zoals AVAAZ, met miljoenen leden wereldwijd, hebben zich enorm ingezet.
Alleen al AVAAZ verzamelde meer dan 460.000 (!) handtekeningen, een ongelooflijke steun voor deze zaak !
Na hevige discussies en amendementen werd de zogenoemde Opinie van het Internationaal Hof van Justitie in stemming gebracht. Of nog meer precies: de OPERATIONALISERING van die Opinie, dat wil zeggen dat ze uitgevoerd moet worden, dat ze kracht van wet krijgt.
Tot enorme vreugde van velen gebeurde het : 141 landen stemden vóór, 8 tegen en 28 onthielden zich. Een enorme overwinning : zelfs grote vervuilers als China, Japan, Brazilië en de Europese Gemeenschap, stemden vóór en hebben zo bij de VN toegezegd dat ze fossiele brandstoffen zullen uitfaseren (geleidelijk afbouwen) en dat ze hun bevolking of verscheiden manieren zullen beschermen - en daar juridisch op aangesproken kunnen worden.
Na alle gehakketak, ook nog ná het Verdrag van Parijs in 2015, waar zóveel werd beloofd, is dit resultaat ongezien!
En er kwam nog iets bij:
Als blijk van solidariteit beloofden deze landen dat ze de eilandstaten als naties nooit zullen uitwissen, dat hun soevereiniteit behouden blijft, zelfs als hun land door de zee in groot gevaar komt (en er ingrijpende veranderingen nodig zijn).
TOCH BIJNA MISLUKT
Achter de schermen hebben oliestaten alles in de strijd gegooid om deze beweging de kop in te drukken. Trump probeerde Vanuatu onopvallend, via-via te intimideren en onder druk te zetten om de resolutie in te trekken, terwijl Saudi-Arabië en andere landen er alles aan deden om de tekst af te zwakken.
Tot de tegenstemmers hoorden, het zal niemand verbazen, de grootste vervuiler: de Verenigde Staten, en verder o.a. Rusland, Saoedi Arabië en Israël.
DE EERSTE KEER
In een tijd die soms hopeloos lijkt, is dit een belangrijke overwinning voor de
mensheid, en een grote klap voor de voorstanders van fossiele brandstoffen.
Kleine eilandstaten en de morele kracht van honderdduizenden mensen hebben de wereld hierheen geleid !
NATUURLIJK - EN TOCH !
Met zo'n besluit op het hoogste niveau zijn natuurlijk de grote wereldwijde
problemen niet opgelost. Iedereen blijft zich pijnlijk bewust van de vele gevolgen van de klimaatcrisis, niet alleen ecologisch maar minstens evenzeer sociaal. Het zijn juist de minst 'schuldigen' die op vele manieren het hardste getroffen worden.
Maar tot nu toe is de verplichting tot inzet nog nooit zo duidelijk en op het hoogste niveau geformuleerd - en wat natuurlijk nog veel belangrijker is, door een overgrote meerderheid van staten ook erkend en aanvaard.
De tegenstemmers worden steeds meer geïsoleerd, hoe machtig ze ook zijn.
De 'wereldopinie' verandert duidelijk in een goede richting. Juist de geestkracht daarvan werkt op den duur het diepste door. Dát geeft vertrouwen en juist dát stimuleert en inspireert ook om vol te houden !
Helaas benadrukken veel media vaak vooral het negatieve, want dát is sensationeel. Je moet je best doen om ook de positieve ontwikkelingen, die meer een onderstroom zijn en die bijna altijd in stilte gebeuren, óók te zien. Maar die bemoedigende ontwikkelingen zijn er werkelijk en zelfs in overvloed! Ze schreeuwen niet om aandacht of publiciteit, maar richten zich op grotere of kleinere schaal vooral op kwaliteit, duurzaamheid en inclusiviteit.
Zo zijn en blijven ze een uitnodiging aan degenen die zich misschien door 'het grote gebeuren' ontmoedigd voelen. Er is alle reden om vol te houden en méé te doen !
NATUURWIJSHEID
Dat is de titel van deze blog. De natuur is buitengewoon wijs. Eén van die wijsheden is dat ze nooit opgeeft, dat ze nooit ontmoedigd raakt, dat ze steeds creatief blijft en nieuwe wegen zoekt - en vaak verbazingwekkende wonderen verricht !
Wij mensen mogen ons door het grote geschenk van de natuur laten inspireren en bemoedigen. De moed van een groep studenten om het initiatief te nemen, de steun van werkelijk talloze goedwillende en verlangende mensen, de kracht van de overtuiging dat het kán, zijn bemoedigende lessen voor ons allemaal !
Johan Muijtjens
juli 2026
================
Voor wie over dit alles nog wat verder wil lezen citeer ik hier van AVAAZ.
* De presentatie in Genève:
AVAAZ verzamelde wereldwijd ruim 467.000 (!) stemmen om Vanuatu en zijn bondgenoten te steunen.
Resolutie zouden stemmen.
Het begon met het aanbieden van 378.498 stemmen aan diplomaten in Genève (zie foto), maar de verdere steun van honderd duizend anderen over de hele wereld bevestigde dat alleen maar.
Onze Zwitserse senior campagnevoerder bracht onze stemmen rechtstreeks naar een volle zaal in Genève, met diplomaten die gewend zijn naar droge speeches te luisteren. Muriel gaf een krachtige, oprecht kwetsbare toespraak over de wereld die we achterlaten voor haar ongeboren kind en onze volgende generatie. Je kon een speld horen vallen -- de energie in de zaal veranderde volledig.
* Het dóórbreken in Brazilië en andere landen.
We moesten swingstates onder druk zetten. In Brazilië hebben we gerichte
peilingen gepubliceerd waaruit bleek dat de resolutie veel publieke steun kreeg.
Toen de grootste krant van Brazilië onze bevindingen publiceerde, nam de overheid discreet contact met ons op om de data op te vragen.
We hebben ook peilingen afgenomen en gepubliceerd in Nederland en Duitsland.
* De boodschap van Vepaiamele
Vepaiamele, een zeventienjarige klimaatactiviste uit Vanuatu, heeft een oprecht
pleidooi opgenomen vanaf het strand van haar thuiseiland. Haar boodschap kwam
rechtstreeks binnen bij belangrijke delegaties.
Ze zei naderhand: "Ik had lang het gevoel dat de wereld de andere kant op keek terwijl onze huizen, scholen en eilanden zonken. Vandaag hebben ze ons eindelijk gezien. Deze stemming zal de zeespiegelstijging niet plotsklaps tegenhouden, maar het is een erkenning dat ons leven, onze huizen en onze toekomst de moeite waard zijn om te redden."
* De praktische inhoud van de resolutie:
- Een levenslijn voor de frontlinies: de resolutie stelt dat eilandstaten hun soevereiniteit en hun rechten behouden, zelfs als hun land fysiek zinkt door de stijgende zeespiegel. Voor gemeenschappen van de Stille Oceaan tot het Amazonewoud, die al de hoogste prijs betalen voor een crisis die ze niet veroorzaakt hebben, bevestigt dit dat ze niet kunnen worden uitgewist.
- Vervuilende landen zijn juridisch aansprakelijk: dit is een lijn in het zand. Overheden zijn gewaarschuwd: subsidies voor meer fossiele brandstoffen hebben juridische gevolgen.
- De grote oliegroep raakt geïsoleerd: met 141 tegen 8 stemmen zijn de grootste vervuilers ter wereld, zoals de VS, Saudi-Arabië en Rusland, gereduceerd tot een klein, wanhopig groepje buitenstaanders die tegen de stroom in zwemmen.
- Een boost voor klimaatzaken: de resolutie geeft wereldwijd een nieuwe impuls aan klimaatzaken. Er zijn op dit moment al ruim 3.000 zaken die klimaatbeleid wereldwijd beïnvloeden. En er zullen er nog meer volgen.
AVAAZ schrijft ten slotte: Dit is het bewijs dat er te midden van deze wereldwijde crisis iets moois de kop opsteekt. Het laat zien dat de toekomst nog altijd van óns is, zelfs als de kansen klein lijken.
Bedankt dat je weigert op te geven.
Bedankt dat je opkomt voor de Stille Oceaan.
===================